TIPTA YENİ BİR TEKNOLOJİ VE TETKİK. KORONER BT ANJİOGRAFİ

Koroner BT Anjiyografi Son 20-30 yılda, yeni teknoloji ve gelişmelerin izlendiği tıp dallarından biri de radyoloji oldu. Radyoloji yani tıbbi görüntüleme bilimi, Bilgisayarlı Tomografi (BT ) ve sonradan icat edilen Manyetik Rezonans İnceleme (MRI)  gibi kompleks cihazlar kullanarak, vücudun içini daha önce hiç olmadığı kadar detaylı bir şekilde görüntülemeye ve yorumlamaya başladı.

Ancak 6-7 sene öncesine kadar hareketli organların görüntülenmesi hala yetersizdi. Örneğin kalp ve kalp damarları, yani koroner arterler sadece kateter anjiografi tetkikiyle görüntülenebiliyordu. Bu klasik tetkikte, genellikle kasık damarından ince bir hortumla ana atardamara ve oradan da küçük kalp damarlarına ulaşılıyor ve damarın görüntülenmesini sağlayan bir madde verilerek görüntüleme sağlanıyor. Ancak bu tetkikin ameliyathane ortamında yapılması gerekiyor ve hastaneye yatma zorunluluğu olabiliyor. Günümüzde bu tetkike bir alternatif, yeni nesil Multislice BT cihazlarıyla oluştu. Koroner BT anjio. Yani kalp damarlarının çok gelişmiş BT cihazlarıyla daha kolay ve hızlı görüntülenmesi.

KORONER BT ANJİO NEDİR? BU TETKİKİN YAPILIŞINI  ANLATABİLİR MİSİNİZ?

Kol toplardamarı kullanılarak tıpkı diğer BT ve MR tetkiklerinde olduğu gibi damar içerisine, damarın görüntülenmesini sağlayan madde verildikten sonra, çok hızlı bir şekilde kalp bölgesinden kesit görüntüleri elde edilir ve daha sonra gelişmiş bilgisayarlar yardımıyla 3 boyutlu görüntüler ve damar içi ve duvarının görüntüleri elde edilir. Bu görüntüler ile rapor halinde bir yorum yazılır.   

Tetkikin kendisi 40-50 saniye sürmekle birlikte hastanın hazırlanması, bilgilendirilmesi, damar yolu açılması vs. ile birlikte yaklaşık 15 dk.’da tetkik genellikle bitirilmektedir. Tetkik öncesi genellikle açlık dışında bir hazırlık gerekmemektedir. Ancak tetkikten 12 saat kadar önce kahve, çay, sigara gibi kalp ritmini hızlandırabilecek ve heyecanı artırabilecek maddelerden kaçınılması faydalı olur. Damara verilen ilaç diğer basit BT tetkiklerinde olduğu gibidir.

Bu tetkikin hasta açısından basitliği ve hızlılığı nedeniyle daha önceden bir şikâyeti bulunmayan, ancak risk faktörleri olan kişiler de rahatlıkla bu tetkiki yaptırabilmektedirler. Biz risk faktörü bulunan 40 yaş üstü erkek ve 50 yaş üstü kadınlara koroner arter tıkanıklıklarının erken teşhisi açısından bu tetkiki uyguluyoruz. Daha önce, şikâyeti olmayan kişiler, klasik katater anjiografinin zor gelmesi ve ameliyathane ortamı gerektirmesi nedeniyle gözleri korkuyor ve kateter anjio yaptırmıyorlar.  Bu sebeple, eğer kişide hafif veya orta derece kalp damar darlıkları varsa, bu şikâyete yol açmıyorsa, bu durum gizli kalıyor ve kişi gerekli önlemleri almakta geç kalabiliyor.

Spektromar - Makaleler - Koroner BT Anjiyografi

KALP DAMARLARINDA TIKANIKLIKLAR VE RİSK FAKTÖRLERİ NEDİR?

Koroner arter yani kalp damarları tıkanıklıkları için risk faktörlerini kısaca şöyle sayabiliriz:

Şişmanlık, yüksek tansiyon, ailede kalp hastalığı, sigara, şeker yüksekliği, iyi-kötü kolesterol uygunsuzluğu, lipit yüksekliği, 45 yaş üstü erkek, yetersiz günlük aktivite, stres.

Şikayeti olmayan ancak risk faktörleri bulunan insanlara yapılan tetkiklerde görüldü ki kalp damarlarında erken dönemde ateroskleroz dediğimiz kireçlenme ve plak oluşumları ve buna bağlı damar darlıkları, şikayet vermese de başlamış bulunmaktadır. Plak dediğimiz damar duvarında oluşan birikim, zamanla kireçlenmekte ve damar lümenini yani çapını daraltmaktadır. Sonuçta buradan geçen kan miktarı azalmakta ve bu damarın beslediği kalp alanı bölgesinde kanlanma azlığına bağlı zedelenmeler ve sonrasında kalp kası hücre ölümü, yani kalp krizi olabilmektedir.

Damar genellikle % 50 çapsal daralmaya ulaşmadan hastada herhangi bir şikâyet ve genellikle de tıbbi bulgu oluşturmamaktadır. % 50 ve altı darlıklar hafif darlık olarak kabul edilmektedir. Orta şiddette darlıklar % 50-80, %80 üstü ise yüksek darlık olarak değerlendirilmektedir. Orta şiddette darlıklarda iskemi dediğimiz kalp ağrıları ve çeşitli şikâyetler olabilmektedir. İleri düzey darlıklarda ise genellikle şikâyetler belirginleşmekte ve diğer tıbbi bulgularda da görülebilmektedir. Bu tip darlığı tespit edilen olgular genellikle katater anjiografiye gönderilerek eğer hasta uygunsa stent takma ve benzeri işlemler gerçekleştirilmektedir. Hafif darlıklar ise risk faktörleri ortadan kaldırılmaya çalışarak, plakta gerileme veya en azından ilerlemenin durdurulması sağlanmaya çalışılmaktadır.

TÜRKİYE’DE BU TETKİKİN YAYGINLIĞI VE GELİŞMİŞLİĞİ NE DÜZEYDEDİR?

Bu tetkikin yapıldığı cihaz olan Multislice 64 BT cihazı ilk olarak 2005 yılında, dünyanın en büyük radyoloji kongresi olan RSNA’da ABD’de tanıtılmış ve tıp dünyasından onay almıştı. 2006 yılında ise Türkiye’de birkaç merkezde bu tetkik yapılmaya başlandı. Bizim merkezimiz de bunlardan biridir. Günümüzde dünyada tetkik sayıları milyonları geçmiş durumda,  Türkiye yaygınlık açısından biraz daha geride, ancak merkezlerin toplam tetkik sayısı  tahminim yüzbine yaklaşmakta. Yani dünyanın iyi seviyelerinden birindeyiz ülke olarak diyebilirim. Bazı Türk radyolog arkadaşlar bu konuda kitap ve yayınlar yazmışlardır. Hatta yurtdışı kongrelerde eğitmen olarak görev almaktadırlar. ABD’de, teşhis amaçlı olarak koroner BT Anjio, acil bir durum yoksa kalp damar tıkanıklıklarını göstermede ilk seçenek olmaktadır ve çok yaygın uygulanmaktadır. 

KORONER BT ANJİOGRAFİ SONUÇTA NE SAĞLIYOR?

Hafif darlıklarda ( genellikle %50 ve az darlıklar olarak sınıflandırılır ) eğer şikâyet veya diğer tetkiklerde bir bulgu yoksa dâhiliye ve kardiolojik önlemler alınmaktadır. Örneğin; kolesterol ayarlanması, tansiyon kontrolü, egzersiz, şişmanlığın kontrolü gibi.

Orta ve yüksek dereceli darlıklarda, hastanın şikayet derecesi ve kardiolog doktorun tavsiyelerine göre kateter anjiografi tetkiki ve gerekirse stent uygulaması veya by-pass gündeme gelebilmektedir.Bu durumlarda da girişim öncesi koroner BT anjio, değerli bilgiler sağlamış oluyor.

Tetkik normal çıkarsa da, ne güzel, insanlarla hastalıklar konusunda sohbet ve bilgilendirme yapıyoruz.  Teşekkürler.

 

Dr.Mehmet BAYAR
Radyoloji Uzmanı

Spektromar

A. Fişekhane Cad. No:60A-1
Bakırköy 34410
İstanbul / Türkiye

Spektromar

T. +90 (212) 570 72 85
F. +90 (212) 543 91 13

TIBBİ TAHLİL LABORATUVARI


Bireysel Test Sonuçları
Kurumsal İşlemler

Apertura de cuenta bet365.es